Tekst en foto’s: Marc Mertens

Interview

AUTHENTIEKE KWALITEIT, DAAR DOEN WE HET VOOR

Dit jaar viert brouwerij Slaghmuylder haar 150-jarig bestaan. Sinds verleden jaar staat de vijfde generatie aan het hoofd van deze echte familiale brouwerij.

Opgericht in 1860 door Emmanuel Slaghmuylder, werd de brouwerij rond de eeuwwisseling voortgezet door zijn zoon Ernest en later door diens zonen Emiel, Edmond en Edouard. Sindsdien stonden met hun opvolgers, respectievelijk Philippe, Michel en Everard, drie families aan het hoofd van de brouwerij. Tot 2006.

Dat jaar stierf Michel, de brouwerstak. Verleden jaar ging Everard op pensioen, na 47 jaar het beste van zichzelf te hebben gegeven aan het commerciële roer. Onder de leiding van de drie neven is de brouwerij een zelfstandige koers blijven varen en werden overnames afgewimpeld.

Om de leemte die de dood van Michel had gelaten op te vullen werd Luc Verhaegen, afkomstig uit Herentals, gevraagd zich voluit bij Slaghmuylder te voegen. Luc is getrouwd met Bénédicte, dochter van Michel, en was tot dan brouwer bij De Landtsheer (ondertussen omgedoopt tot brouwerij Malheur).

De geschiedenis van de brouwerij staat te lezen in De Zytholoog nummer 10 uit 2005. Daarover is het ons hier niet te doen. We zijn geïnteresseerd in de toekomst van deze oude, traditionele brouwerij, die in haar gamma o.a. de bieren Witkap Pater heeft, de voorlopers van de abdijbieren en vroeger zelfs ‘trappist’ genoemd.

Wat volgt is een gesprek met de vijfde generatie, Bénédicte Slaghmuylder en Luc Verhaegen uit Wieze. Bénédicte is voorzitster van de raad van bestuur, Luc is dagelijks bestuurder.

Een logische vraag, Luc: hoe ben je bij Slaghmuylder terechtgekomen? Heb je nog iets meer dan een familieband? Je bent geen Slaghmuylder en je voornaam begint niet met een E.

Luc – Ik ben de 4de zoon van een cafébaas, maar mocht studeren en werd uiteindelijk kok van beroep. Toch volgde ik nadien nog de brouwerijschool te Gent, en deed daarna in Leuven nog een specialisatiejaar brouwerij. 34 jaar geleden, na mijn studies, heb ik alle brouwerijen aangeschreven en kon uiteindelijk beginnen bij Modeste Van den Bogaert in brouwerij De Koninck, een brouwerij waar toen een 50-tal mensen werkte. Van daar ben ik naar brouwerij Van Roy in Wieze gegaan, waar toen toch 130 mensen in dienst waren. Ik zat daar van langs om meer in het management met nogal wat vergaderingen en commerciële bezigheden als gevolg.

Na het faillissement van Van Roy wilde ik terugkeren naar de werkvloer en zo kwam ik bij De Landtsheer terecht, waar ik de nieuwe brouwerij opgestart heb en 10 jaar werkzaam ben geweest als brouwer.

Bénédicte – Ik heb geen brouwerijopleiding gehad, maar heb me wel altijd sterk geïnteresseerd in de werking van de brouwerij. Het is een zeer boeiende werkomgeving. Ik weet wat er in de brouwerij gebeurt.

Luc – Er was na de dood van Michel enige ongerustheid in de familie. Toen ze me hebben gevraagd om naar Slaghmuylder te komen, heb ik aanvaard. Ik heb nog gedurende vijf maanden mijn overdracht bij De Landtsheer geregeld en ben vanaf dan voluit voor Slaghmuylder gegaan.

Bénédicte – De brouwerij is altijd een familiebedrijf geweest en de familie wil dat ook zo houden. Vorig jaar heeft de familie beslist dat alles wat de brouwerij aangaat naar de tak van Michel gaat.

Wij willen de mogelijkheid geven aan onze kinderen, de zesde generatie, om een welvarend en bloeiend bedrijf over te nemen. Ook mijn broers zitten nog een beetje in de zaak, maar belangrijk is dat de brouwerij nu in handen is van één tak.

Luc – Het plaatje is financieel nog niet volledig rond, maar dat komt nog wel. Ondertussen studeert onze oudste zoon in het laatste jaar van het college te Aalst. Voor zijn latere studies opteert hij voor bio-ingenieur. Dat ligt dus in de lijn van wat ik gedaan heb. Hij helpt ook al mee in de brouwerij tijdens de vakanties. En hij heet toevallig Michel. Wij willen onze drie zonen de kans geven om onze familietraditie verder te zetten.

De bedoeling blijft om een gezond familiaal bedrijf uit te bouwen, authentiek, niet te groot. Voorlopig is er nog niemand die volwaardig de commerciële uitbouw op zich neemt. We hebben geen vertegenwoordiger, we willen stevig regionaal verankerd blijven, rustig blijven groeien.

Onze leuze is passie en traditie!

Dat is meestal niet wat ik bij andere brouwerijen hoor. Daar primeert groei en omzet en wegens de dalende biermarkt in België wordt de meeste hoop op de export gezet. Zien jullie ook de verdere toekomst in het buitenland?

Luc – 80% van onze bieren wordt verkocht in Oost-Vlaanderen. Wij hebben geen 10% export, slechts één noemenswaardige klant in de VS en elders nog een klein beetje. We willen een klein familiaal bedrijf blijven. Het zijn de plaatselijke bierstekers die onze biercultuur uitdragen, die dicht bij de klanten staan en hen, zoals wij doen, onze bieren laten kennen.

Ik wil niet omwille van de groei de bierstekers benadelen door aan dumpingprijzen te moeten leveren aan de grootwarenhuizen. Dat past niet in onze cultuur.

Onze jaarproductie ligt nu rond de 5500 hl. Die productie stijgt elk jaar lichtjes. Dat is voldoende.

Zijn de installaties niet te verouderd om de toekomst met een gerust hart tegemoet te zien?

Luc – Het machinepark is verouderd en moet vernieuwd worden. ’t Is te zeggen: alle productieprocessen die ná de brouwzaal liggen, zullen worden vernieuwd. We zullen blijven investeren, dat is zeker, maar niet ten koste van de kwaliteit.

Anderhalf jaar geleden is reeds de gistingszaal vernieuwd. Er zijn nieuwe gisttanks geplaatst. Stelselmatig worden de andere afdelingen onder handen genomen, zoals de bottelarij en de vatenlijn. Maar het brouwerijgedeelte en het museum moeten authentiek blijven. We willen van brouwerij Slaghmuylder een levende authentieke brouwerij maken die voor de bierliefhebber en -kenner ook het bezoeken waard is.

Zijn de oude installaties essentieel voor de smaak van jullie bieren?

Luc – Onze bieren zijn uitstekend! De brouwkuipen zijn van 1860 en die willen we in stand houden. Daarom gaan we de brouwzaal in authentieke materialen renoveren.

Ook de open kuipen zullen blijven, maar die worden wel volledig vernieuwd in roestvrij staal.

Onze flesjes zijn steeds overvol en dat heeft een kwalitatieve reden. De huidige vulmachine dateert van juist na de Tweede Wereldoorlog en is nog gebaseerd op het klassiek voorspannen van het bier met lucht. Dat is nefast voor de kwaliteit van het bier. Daarom doen we de flesjes te vol om op die manier zoveel mogelijk lucht er uit te krijgen. Dat zorgt voor een bepaald verlies maar de kwaliteit is het voornaamste.

Bénédicte – Ik vind dat in de koperen ketels moet blijven gebrouwen worden. Zij zijn de ziel van onze brouwerij.

Voelen jullie ook de crisis? Moet er bespaard worden op bijvoorbeeld grondstoffen en lagering?

Bénédicte – Het geld is hier steeds viermaal omgedraaid eer het werd uitgegeven. Maar we zullen de stappen zetten die nodig zijn om de brouwerij te bewaren en te moderniseren. We zijn maar een kleine brouwerij die niet zo afhankelijk is van externe factoren.

Luc – We willen de brouwerij aangenamer maken om te bezoeken. Het oorspronkelijke dat deze brouwerij zo kenmerkt, zal in stand worden gehouden: niet zo zeer als een museum maar toch als een bepaalde toeristische trekpleister van de streek.

De brouwerij is 150 jaar bewaard gebleven en we zien het samen echt zitten. Onze zonen zijn 17, 13 en 11 jaar. Zij zijn de toekomst. Wij willen hen de kans geven deze traditie verder te zetten. De kennis en de waarden die we meegekregen hebben van onze ouders en onze voorouders, willen wij zoveel mogelijk overdragen aan onze kinderen.

Dit jaar is een feestjaar voor de brouwerij. Hebben jullie grote plannen?

Luc – Op 7 en 8 augustus hebben wij een opendeur gepland in het teken van het 150-jarig bestaan van deze familiebrouwerij. Tegen de opendeurdagen zal de brouwerij deels opgeknapt worden.

Bénédicte – Speciaal zal er aan de opendeurdagen ook een bierattributenbeurs gekoppeld worden. We hebben hier zelf een uitgebreid museum met bierattributen en de familie bezit een enorme hoeveelheid aan archieven.

Ook de barbecue tijdens de opendeurdagen zal enigszins aangepast zijn: andere gerechten, feestelijker. We zullen ook de weg van de gastronomie inslaan, bier en eten passen perfect bij elkaar. Wij zijn reeds gestart met een Witkap-kaas en een Witkap-paté.

Verder hebben al onze etiketten een volledig nieuwe look en lay-out gekregen ter gelegenheid van 150 jaar. Er zullen ook collectorsglazen uitgebracht worden met het logo ‘150 jaar’.

Luc – In mei zal een nieuwe afvulling gebeuren in 75cl-flessen, met hergisting op fles. De eerste proeven gaven enkele problemen, maar die zijn nu opgelost. Het bier moet optimaal in orde zijn eer we het op de markt brengen.

Verandert er verder nog iets aan het gamma?

Luc – De Witkap Pater-bieren zijn onze paradebieren. Het gamma bestaat uit vier totaal verschillende bieren met telkens hergisting op de fles of op het vat: Stimulo, blond, 6 vol.% alc., Spécial, amberkleurig, 6,5 vol.% alc., Dubbel, donker, 7 vol.% alc. en Tripel van 7,5 vol.% alc. Ik zou zelf nog graag een bier maken van het donkere scotchtype. Dat moet ik met Karel nog eens bespreken. Karel (Goddeau) is de brouwer, en blijft verantwoordelijk voor het brouwen. Maar ik kan met mijn ervaring wel een richting geven.

Met het maken van tafelbier zijn we anderhalf jaar geleden gestopt. De normen zijn zodanig streng en onze volumes waren te klein om er nog mee verder te doen.

Nu hebben we voor dit feestjaar en voor 50 jaar carnaval in Ninove, het Gouden Wortel-bier gemaakt: een type pils, ongefilterd, met een hogere densiteit van 5,8 vol.% alc. Het lageren duurt twee maanden. Het bier was exclusief bedoeld voor carnaval. En reeds uitgeput! Misschien brouwen we dit volgend jaar opnieuw.

Bénédicte – Ik heb voor dat bier lang gezocht naar een exclusief glas, en uiteindelijk gevonden: een hoog sterk glas in de vorm van een wortel met een oor eraan. Er zijn slechts 1000 glazen van gemaakt.

Ook zoeken we het oorspronkelijk glas van Witkap Pater opnieuw in voege te brengen, maar de exclusieve mal hiervan is ondertussen overgegaan naar een andere brouwerij.

Luc – We hebben onlangs ook nog de Hertalse Poorter gebrouwen op vraag van de stad Herentals. Het is een afgeleide versie van de Witkap Pater.

We zijn maar een kleine brouwerij en we willen deze authentieke brouwerij bewaren en de kwaliteit van onze bieren verzekeren. Met nog Slag Pils, Paasbier en Kerstbier, en ook nog Ambiorix is het gamma genoeg ingevuld. Ons product is uitstekend en de vraag is ernaar. Als we de productie nog wat optimaliseren, kunnen we onze topkwaliteit blijven behouden.

Nog een laatste vraag, wat vinden jullie van een vereniging als Zythos?

Luc  en Bénédicte – Een goede en noodzakelijke vereniging om de biercultuur in stand te houden en te promoten!